Copyright 2022 | Created by Best Horizons
Gabinet trychologiczny: Łódź, ul. Narutowicza 12
Problemy włosów łatwo tworzą mechanizm sprzężenia zwrotnego.
Stres może uczestniczyć w nasileniu wypadania. Wypadanie powoduje niepokój. Pacjent zaczyna intensywniej obserwować skórę głowy, kontrolować gęstość włosów i interpretować każdą zmianę jako sygnał dalszej utraty. Sam problem staje się wówczas dodatkowym źródłem napięcia.
W takiej sytuacji oddzielne traktowanie skóry głowy i emocji może być niewystarczające.
Celem konsultacji trycho-psychologicznej jest ocena dwóch wymiarów tego samego problemu: biologicznego stanu włosów i skóry głowy oraz znaczenia stresu, zachowań i obciążenia psychicznego. Takie podejście jest szczególnie przydatne, gdy wypadanie nasila się w okresach napięcia, pacjent odczuwa znaczny lęk związany z możliwością utraty włosów albo pojawiają się zachowania skierowane na włosy i skórę głowy.
Przy trichotillomanii zakres pomocy psychologicznej powinien być jeszcze bardziej precyzyjny, ponieważ leczenie behawioralne stanowi podstawowy element terapii tego zaburzenia.
Autor:
Marta Kazimierczak
W wielu przypadkach ostre telogenowe wypadanie ma charakter odwracalny. Organizm potrzebuje jednak czasu, aby cykl mieszków włosowych się ustabilizował.
Oznacza to, że poprawa samopoczucia nie spowoduje automatycznie zatrzymania wypadania. Włosy, które weszły już w końcową część cyklu, mogą jeszcze przez pewien czas wypadać. Po ustąpieniu czynnika wyzwalającego nadmierne wypadanie może stopniowo wygasać w kolejnych miesiącach, natomiast odzyskanie widocznej objętości fryzury trwa dłużej, ponieważ nowy włos musi dopiero urosnąć.
Właśnie na tym etapie pacjenci często zmieniają preparaty co kilka tygodni, ponieważ oczekują natychmiastowej poprawy. Tymczasem biologii mieszka włosowego nie da się przyspieszyć do tempa charakterystycznego dla działania kosmetyku na powierzchni skóry.
Jeżeli przyczyną jest ostre telogenowe wypadanie po jednorazowym czynniku stresowym, odpowiednio dobrana pielęgnacja może wspierać skórę głowy podczas powrotu do równowagi. Nie powinna jednak odwracać uwagi od przyczyny.
Jeszcze mniej uzasadnione jest leczenie przewlekłego problemu wyłącznie preparatami stymulującymi, bez konsultacji ze specjalistą. Jeżeli stres trwa miesiącami, współistnieje z niewłaściwą dietą, zaburzeniami snu, chorobą lub innym problemem medycznym, potrzebne jest szersze postępowanie.
W niektórych typach utraty włosów lekarz może rozważyć leczenie farmakologiczne, w tym preparaty wpływające na wzrost włosów, ale decyzja ta zależy od właściwego rozpoznania. Przeglądy dotyczące telogenowego wypadania podkreślają, że dowody dla wielu proponowanych terapii pozostają ograniczone i nadal nie ma jednej swoistej terapii usuwającej stresowy mechanizm TE (Ortega & Stefanato, 2023).
Nie istnieje jeden termin odpowiedni dla każdego pacjenta.
W ostrym telogenowym wypadaniu po ustąpieniu czynnika wyzwalającego nadmierne wypadanie może stopniowo ustępować w kolejnych miesiącach. Sam powrót objętości wymaga więcej czasu, ponieważ włosy rosną stopniowo.
W trichodynii długość terapii zależy od przyczyny i nasilenia objawów. W trichotillomanii z kolei nie ocenia się sukcesu wyłącznie na podstawie odrostu włosów – równie ważna jest redukcja zachowania prowadzącego do ich wyrywania i zapobieganie nawrotom. Badania nad terapiami behawioralnymi pokazują, że poprawa może utrzymywać się po zakończeniu aktywnego leczenia, choć problem bywa przewlekły i wymaga dalszej pracy (Barber et al. 2024).
Określenie „wypadanie włosów ze stresu” obejmuje w praktyce kilka różnych sytuacji.
Może oznaczać telogenową reakcję mieszków na silne obciążenie organizmu. Może dotyczyć osoby z rozlanym wypadaniem i trichodynią. Może również pojawić się w rozmowie z pacjentem z trichotillomanią, choć w tym przypadku mechanizm utraty włosów jest całkowicie odmienny.
Dlatego najskuteczniejsze postępowanie nie polega na szukaniu jednego sposobu „na stresowe wypadanie”. Polega na określeniu, co dzieje się z włosami, co dzieje się ze skórą głowy i jaką rolę w całym problemie odgrywa stres.
Właśnie takie wieloaspektowe podejście pozwala zdecydować, czy potrzebna jest przede wszystkim obserwacja i pielęgnacja trychologiczna, diagnostyka dermatologiczna lub laboratoryjna, pomoc psychologiczna, czy połączenie kilku form terapii.
Jeżeli stres był czynnikiem wyzwalającym ostre telogenowe wypadanie włosów i nie występują inne przyczyny, problem często ma charakter odwracalny. Po ustąpieniu czynnika wyzwalającego cykl włosowy może stopniowo się normalizować, ale widoczna poprawa wymaga czasu.
Podstawą jest potwierdzenie rodzaju wypadania i identyfikacja możliwych czynników wyzwalających. Postępowanie może obejmować korektę niedoborów lub innych zaburzeń, odpowiednią pielęgnację skóry głowy oraz leczenie innych rozpoznanych problemów. Nie istnieje jedna swoista terapia przeznaczona wyłącznie do stresowego telogenowego wypadania włosów.
Zwiększone wypadanie może pojawić się dopiero po pewnym czasie od stresującego wydarzenia i utrzymywać się przez kilka miesięcy. Po wyeliminowaniu czynnika wyzwalającego stopniowo słabnie, natomiast odzyskanie wcześniejszej objętości włosów trwa dłużej.
Tak, trichodynia bywa obserwowana u osób z wypadaniem włosów i może współwystępować z zaburzeniami lękowymi lub innymi obciążeniami psychicznymi. Ból, pieczenie lub nadwrażliwość skóry wymagają jednak oceny, ponieważ mogą mieć również inne przyczyny.
Trichodynia opisuje przede wszystkim ból lub dyskomfort skóry głowy i często współistnieje z różnymi typami łysienia. Nie należy automatycznie traktować jej jako samodzielnej przyczyny wypadania. Diagnostyka powinna uwzględnić zarówno stan skóry, jak i rodzaj utraty włosów.
Nie w tym samym znaczeniu co telogenowe wypadanie włosów. W trichotillomanii ubytki powstają wskutek nawracającego wyrywania włosów. Stres może wpływać na nasilenie zachowania, ale podstawowym mechanizmem utraty włosów jest ich mechaniczne usuwanie.
Najsilniejsze dowody naukowe dotyczą terapii behawioralnych zawierających trening odwracania nawyku – Habit Reversal Training. W niektórych programach łączy się go z terapią opartą na akceptacji i zaangażowaniu. Trycholog może równolegle oceniać stan skóry i odrost włosów, ale terapia zachowania wymaga odpowiedniego wsparcia psychologicznego lub psychiatrycznego.
Warto ją rozważyć, gdy wypadanie wyraźnie wiąże się z długotrwałym stresem, problem z włosami sam staje się źródłem silnego lęku, pojawia się intensywne kontrolowanie włosów lub zachowania związane z ich dotykaniem i wyrywaniem. Takie podejście pozwala jednocześnie uwzględnić stan włosów i skóry głowy oraz psychologiczny kontekst problemu.
Bibliografia
Barber, K. E., Woods, D. W., Ely, L. J., Saunders, S. M., Compton, S. N., Neal-Barnett, A., Franklin, M. E., Capriotti, M. R., Conelea, C. A., & Twohig, M. P. (2024). Long-term follow-up of acceptance-enhanced behavior therapy for trichotillomania. Psychiatry Research, 333, 115767. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2024.115767
Fisak, B., Shorb, C., Patel, D., & Ezcurra, V. (2026). The efficacy of psychotherapeutic and pharmacological interventions for trichotillomania: A review and meta-analysis. Journal of Psychiatric Research, 197, 264–274. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2026.02.029
Jimeno Ortega, I., & Stefanato, C. M. (2023). Telogen effluvium: A 360 degree review. Italian Journal of Dermatology and Venereology, 158(6), 457–466. https://doi.org/10.23736/S2784-8671.23.07579-5
Morris, S. H., Zickgraf, H. F., Dingfelder, H. E., & Franklin, M. E. (2013). Habit reversal training in trichotillomania: Guide for the clinician. Expert Review of Neurotherapeutics, 13(9), 1069–1077. https://doi.org/10.1586/14737175.2013.827477
Rodriguez-Tamez, G., Imbernon-Moya, A., Saceda-Corralo, D., & Vano-Galvan, S. (2025). Dermatology update on the challenging trichodynia [Translated article]. Actas Dermo-Sifiliográficas, 116(9), T990–T994. https://doi.org/10.1016/j.ad.2025.07.006
Yin, G. O. C., Lee Siong-See, J., & Wang, E. C. E. (2021). Telogen effluvium—A review of the science and current obstacles. Journal of Dermatological Science, 101(3), 156–163. https://doi.org/10.1016/j.jdermsci.2021.01.007
Postępowanie trychologiczne może wspierać skórę głowy i włosy w okresie nasilonego wypadania, ale powinno być dobierane do rzeczywistego stanu skóry, a nie jedynie do informacji, że pacjent przeżywa stres.
Jeżeli skóra jest podrażniona lub nadwrażliwa, potrzebne będzie inne postępowanie niż przy łojotoku, nagromadzeniu łuski czy równoczesnym łojotokowym zapaleniu skóry głowy. Pielęgnacja domowa powinna być możliwie uporządkowana i dobrze tolerowana. Nadmierna liczba preparatów, częste zmiany kosmetyków i intensywne zabiegi wykonywane bez wskazania mogą dodatkowo zwiększać dyskomfort skóry.
Zabiegi trychologiczne mogą wspomagać pielęgnację i poprawiać komfort skóry, ale nie zastępują leczenia chorób dermatologicznych ani terapii psychologicznej wtedy, gdy jest ona potrzebna.
Najczęściej omawianym mechanizmem jest telogenowe wypadanie włosów (telogen effluvium). Pod wpływem określonego obciążenia większa niż zwykle liczba mieszków włosowych może przejść z fazy aktywnego wzrostu do fazy spoczynku. Włosy nie wypadają jednak natychmiast. Zwiększone wypadanie staje się zwykle zauważalne dopiero po pewnym czasie od wydarzenia wyzwalającego. Do takich czynników należą między innymi silny stres emocjonalny, infekcja, gorączka, zabieg operacyjny, gwałtowna utrata masy ciała czy inne znaczące obciążenia organizmu (Ortega & Stefanato, 2023; Yin, Lee Siong-See & Wang; 2021).
To opóźnienie ma duże znaczenie podczas wywiadu. Osoba zgłaszająca się z nasilonym wypadaniem może szukać przyczyny wyłącznie w wydarzeniach z ostatnich dni, podczas gdy istotny czynnik wystąpił kilka miesięcy wcześniej.
W naszym wcześniejszym artykule „Stres a wypadanie włosów – jak działa mechanizm?” szerzej opisaliśmy wpływ stresu na cykl włosowy i zależności między problemem włosów a obciążeniem psychicznym. Nowy tekst koncentruje się przede wszystkim na tym, co zrobić, gdy problem już się pojawił.
Szczególnie ważne jest rozróżnienie stresowego telogenowego wypadania od trichotillomanii.
W trichotillomanii włosy nie wypadają dlatego, że stres zmienił ich cykl wzrostowy. Utrata włosów jest następstwem nawracającego wyrywania. Stres, napięcie lub określone emocje mogą zwiększać potrzebę wykonywania tej czynności, ale sam mechanizm powstawania ubytków jest inny.
Z tego powodu sama terapia skóry głowy nie rozwiązuje podstawowego problemu.
Najlepiej udokumentowane efekty w leczeniu trichotillomanii mają interwencje behawioralne zawierające Habit Reversal Training (HRT). Terapia obejmuje między innymi rozpoznawanie sytuacji i impulsów poprzedzających wyrywanie, zwiększenie świadomości zachowania, kontrolę bodźców oraz wprowadzenie reakcji konkurencyjnej, która zastępuje wyrywanie włosów. Najnowsza metaanaliza z 2026 roku potwierdza mocne podstawy naukowe dla HRT oraz terapii łączącej HRT z elementami Acceptance and Commitment Therapy (Fisak et al, 2026; Morris et al, 2013).
W takim przypadku rola trychologa jest uzupełniająca. Obejmuje ocenę skóry i włosów, kontrolowanie odrostu oraz pielęgnację miejsc poddawanych przewlekłym urazom. Zasadnicze oddziaływanie dotyczące samego przymusu wyrywania powinno być natomiast prowadzone przez odpowiednio przygotowanego psychologa lub psychiatrę.
Więcej informacji o samym problemie znajduje się na naszej stronie poświęconej trichotillomanii.
U części osób w okresie nasilonego wypadania pojawia się trichodynia. Termin ten opisuje dolegliwości takie jak ból, pieczenie, kłucie, nadwrażliwość lub nieprzyjemne odczucia skóry głowy. Trichodynia jest opisywana między innymi u osób z telogenowym wypadaniem włosów, ale może towarzyszyć również innym typom łysienia oraz zaburzeniom skóry głowy. Związek z lękiem, depresją i innymi czynnikami psychologicznymi również jest obserwowany, jednak mechanizm tego zjawiska pozostaje nie w pełni wyjaśniony (Sousa et al; 2023, Rodrigez-Tamez et al. 2025).
Istotne jest więc, aby bólu skóry głowy nie tłumaczyć automatycznie stresem. Najpierw należy wykluczyć inne możliwe przyczyny, w tym choroby zapalne, infekcyjne i neurologiczne. W praktyce gabinetowej pomocne są dokładny wywiad oraz ocena skóry głowy w trichoskopii.
Jeżeli nie stwierdza się zmian wymagających innego leczenia, postępowanie może obejmować bardzo delikatną pielęgnację, ograniczenie czynników drażniących oraz działania mające poprawić komfort skóry. W przypadku silnego lub przewlekłego bólu dalsze leczenie powinno być prowadzone we współpracy z lekarzem, ponieważ dla trichodynii nie istnieje jedna swoista terapia odpowiednia dla wszystkich pacjentów.
Więcej o samych objawach i postępowaniu przy tym problemie opisujemy na stronie Trichodynia – „ból włosów”.
Telogenowe wypadanie włosów jest rozpoznaniem, które wymaga szerszego spojrzenia na pacjenta. Stres może być jednym z czynników, ale podobny obraz mogą dawać zaburzenia tarczycy, niedobory, znaczna redukcja masy ciała, niektóre leki czy inne choroby.
Dlatego podstawą jest szczegółowy wywiad dotyczący momentu rozpoczęcia wypadania, dynamiki problemu, przebytych chorób, diety, leków, zmian masy ciała i sytuacji życiowej. Badanie skóry głowy oraz trichoskopia pomagają ocenić charakter utraty włosów i wychwycić cechy sugerujące inne typy łysienia. W zależności od obrazu problemu potrzebna może być również diagnostyka lekarska lub laboratoryjna, które zleca trycholog po dokonaniu pełnej diagnostyki.
To ważne także dlatego, że nie istnieje jeden preparat przeznaczony specjalnie do leczenia telogenowego wypadania wywołanego stresem. Współczesne przeglądy podkreślają przede wszystkim znaczenie identyfikacji i – jeśli jest to możliwe – usunięcia czynnika podtrzymującego problem (Yin, Lee Siong-See & Wang; 2021).
Blog
Stres może wpływać na włosy na kilka różnych sposobów. U jednej osoby po silnym lub długotrwałym obciążeniu pojawi się rozlane telogenowe wypadanie włosów, u innej do utraty włosów dołączą ból, pieczenie lub nadwrażliwość skóry głowy określane jako trichodynia. Jeszcze innym problemem jest trichotillomania, w której utrata włosów jest następstwem ich nawracającego wyrywania. Choć wszystkie te sytuacje mogą mieć związek z napięciem psychicznym, wymagają innego postępowania i nie powinny być traktowane jako jedna choroba. Tym samym terapia wypadania włosów związanego ze stresem zaczyna się od ustalenia, jaki mechanizm rzeczywiście odpowiada za objawy.
Martha Orchis Łódzkie Centrum Trychologii powstało w 2012 roku, jako pierwszy gabinet trychologiczny w Łodzi i jeden z pionierskich gabinetów w Polsce. Tworzy go doświadczona kadra specjalistów różnych dziedzin, którzy zapewniają kompleksowe rozpoznanie problemów skóry głowy, na bazie którego możliwy jest dobór zoptymalizowanej i spersonalizowanej terapii trychologicznej.
Przez ponad 10 lat działalności przeprowadziliśmy tysiące kuracji trychologicznych, a dzięki ich skuteczności od wielu lat cieszymy się nieustającym zaufaniem naszych pacjentów.
Jeżeli szukasz trychologa, który kompleksowo i skutecznie zajmie się Twoim problemem, zgłoś się do naszego gabinetu.
Informacja o RODO
Ulotka do pobrania
Ulotka do pobrania
Informacja o RODO
Martha Orchis Łódzkie Centrum Trychologii powstało w 2012 roku, jako pierwszy gabinet trychologiczny w Łodzi i jeden z pionierskich gabinetów w Polsce. Tworzy go doświadczona kadra specjalistów różnych dziedzin, którzy zapewniają kompleksowe rozpoznanie problemów skóry głowy, na bazie którego możliwy jest dobór zoptymalizowanej i spersonalizowanej terapii trychologicznej.
Przez ponad 10 lat działalności przeprowadziliśmy tysiące kuracji trychologicznych, a dzięki ich skuteczności od wielu lat cieszymy się nieustającym zaufaniem naszych pacjentów.
Jeżeli szukasz trychologa, który kompleksowo i skutecznie zajmie się Twoim problemem, zgłoś się do naszego gabinetu.
Jeż
ul. Prezydenta Gabriela Narutowicza 12, 90-135 Łódź
+48 888 251 706
recepcja@trychologlodz.pl
NIP: 888-288-83-38
REGON: 10136017
Copyright 2022 | Created by Best Horizons